LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CÀ PHÊ TỪ SƠ KHAI

Nếu bạn là dân nghiện, chắc hẳn đôi lần bạn sẽ tìm hiểu câu chuyện về cà phê. Vậy có bao giờ bạn tự hỏi: ” Cà phê xuất hiện từ bao giờ? Ai đã khám phá ra những hương vị tuyệt vời đó? Daisy’s House sẽ kể cho bạn câu chuyện về LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CÀ PHÊ TỪ SƠ KHAI.

Truyền thuyết kể lại trên giấy vào năm 1671, những người chăn dê ở Kaffa (thuộc Ethiopia ngày nay). Họ đã phát hiện ra một số con dê trong đàn. Sau khi dê ăn một cành cây có hoa trắng và quả màu đỏ. Nó đã chạy nhảy không mệt mỏi cho đến tận đêm khuya. Họ bèn đem chuyện này kể với các thầy tu tại một tu viện gần đó. Khi người chăn dê trong số ăn thử quả màu đỏ anh ta đã xác nhận công hiệu của nó.

Sau đó các thầy tu đi xem xét lại khu vực ăn cỏ của bầy dê. Họ phát hiện ra một loại cây có lá xanh thẫm và quả giống như quả anh đào. Họ uống nước ép và tỉnh táo cầu nguyện chuyện trò cho đến tận đêm khuya. Như vậy có thể coi rằng nhờ chính đàn dê này con người đã biết được cây Cà Phê.

Người ta tin rằng tỉnh Kaffa của Ethiopia chính là vùng đất khởi nguyên của cây cà phê. Từ thế kỉ thứ 9 người ta đã nói đến loại cây này ở đây. Vào thế kỉ thứ 14 những người buôn nô lệ đã mang giống cây từ Ethiopia sang vùng Ả Rập. Tận giữa thế kỉ 15 người ta mới biết rang hạt và sử dụng nó làm đồ uống. Vùng Ả Rập chính là nơi trồng cà phê độc quyền. Trung tâm giao dịch là thành phố cảng Mocha hay được gọi là Mokka. Tức là thành phố Al Mukha thuộc Yemen ngày nay.

Cách thức pha chế truyền thống của người Ethiopia có lẽ là cách thức cổ xưa nhất. Hạt được cho vào một cái chảo sắt to và rang lên. Sau đó được nghiền vụn ra hoặc cho vào cối giã. Chỗ hạt giã vụn đó được trộn với đường trong một cái bình gọi là Jelena. Một loại bình cổ thon có quai. Họ sẽ nấu lên và đổ ra bát.

Với sự bành trướng của Đế quốc Ottoman (Thổ Nhĩ Kỳ) đồ uống này càng ngày được ưa chuộng. Quán cà phê đầu tiên được mở ở Ba Tư. Quán nhỏ ở vùng tiểu Á, Syria, Ai Cập người ta gặp nhau để thưởng thức đồ uống kì lạ. Kể từ năm 1532 các quán luôn đông nghịt khách. Vào thế kỉ 17 cây được trồng phổ biến tại các thuộc địa của Hà Lan. Góp phần đưa nước này thống trị ngành thương mại cà phê.

Ở Constantinopolis (Istanbul ngày nay) có lẽ cà phê được biết đến lần đầu tiên vào năm 1517. Khi ông hoàng Selim I chiếm lĩnh Ai Cập. Năm 1554 quán đầu tiên ở châu Âu được mở bất chấp sự phản đối của nhà thờ. Vào năm 1645 quán đầu tiên của Ý được mở ở Venezia. Năm 1650 ở Oxford và năm 1652 ở Luân Đôn lần lượt xuất hiện các quán đầu tiên của Vương quốc Anh. Ở Pháp những quán đầu tiên được khai trương vào năm 1659 ở thành phố cảng Marseille, Paris theo sau vào năm 1672.

Vào năm 1683 Wien cũng có quán đầu tiên (do một người Ba Lan thành lập). Sau khi Áo giành thắng lợi trước Thổ Nhĩ Kỳ và tịch thu được 500 bao cà phê chiến lợi phẩm. Thủ đô Wien sau đó trở thành thành phố với những quán cà phê nổi tiếng nhất. Từ nước Pháp, cà phê du nhập vào Đức qua thành phố cảng Bremen vào năm 1673. Năm 1679 quán đầu tiên của Đức được một người Anh mở ở Hamburg, sau đó là Regensburg (1686) và Leipzig (1694).

Loại cây này đầu tiên chỉ được trồng ở châu Phi và Ả Rập. Nhưng sau được đem phân bố ở nhiều nơi khác trên thế giới với điều kiện hợp phong thổ.

Người Hà Lan đem phổ biến việc canh tác đến các xứ thuộc địa của họ. Thống đốc Van Hoorn cho trồng cà phê trên đảo Tích Lan (Sri Lanka ngày nay) vào năm 1690, rồi sau du nhập sang đảo Java (Indonesia) năm 1696. Năm 1710 thương gia Âu châu đem cây cà phê về và trồng thử trong các khu vườn sinh vật ở Âu châu. Amsterdam là nơi đầu tiên cây cà phê nảy mầm trên lục địa châu Âu.

Năm 1718 người Hà Lan mang cây cà phê tới Surinam, rồi năm 1725 thì người Pháp mang đem trồng ở Cayenne, 1720/1723 và Martinique v.v. Sang cuối thế kỷ 18 cây cà phê đã được trồng ở khắp các xứ sở nhiệt đới, chủ yếu do sự bành trướng thuộc địa của các đế quốc Âu châu.

Đồn điền đầu tiên được lập ở Việt Nam là do người Pháp khởi sự ở gần Kẻ Sở, Bắc Kỳ vào năm 1888. Giống cà phê arabica (tức cà phê chè) được trồng ở ven sông. Sau việc canh tác lan xuống vùng Phủ Lý, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Kon Tum và Di Linh. Năm 1937-1938 tổng cộng trên lãnh thổ Việt Nam có 13.000 ha, cung ứng 1.500 tấn. Hiện tại,Việt Nam có ba loại chính, đó là cà phê chè (arabica), cà phê vối (robusta), cà phê mít (lyberica).

Hiện nay, cà phê đang là một thức uống khá phổ biến và gần như không thể thiếu đối với rất nhiều người (ước tính trung bình mỗi ngày trên thế giới có khoảng 2,25 tỷ tách). Hầu hết đa số mọi người đều sử dụng cho buổi sáng và ổ bánh mì, buổi trưa rảnh rỗi hay một buổi chủ nhật tán gẫu cùng bạn bè. Cà phê mang lại cho con người những giá trị văn hóa vô hình, hàn gắn chúng ta lại với nhau. Với những ý nghĩa đó, cà phê trở thành một trong những món thức uống mang lại giá trị tinh thần cho tất cả mọi người và là không thể thiếu trong cuộc sống hiện nay.

 

Related posts

Follow us on Social Media